1

2

3

4

5

 

Trudy życia codziennego

Tunezja widziana oczami turystów jest państwem mogącym zaoferować wszystkim ludziom dostatnie życie. W rzeczywistości jednak mit ten został stworzony i jest podtrzymywany w celach czysto ekonomicznych. Iluzja luksusu stworzona została przede wszystkim na potrzeby zwiedzających, którzy są w stanie zapłacić za nią ogromne pieniądze. Zakładane są specjalne dzielnice przeznaczone tylko dla turystów. Szara codzienność rysuje się jednak nieco inaczej. Średni poziom życia w Tunezji jest stosunkowo dobry w porównaniu z innymi państwami Afrykańskimi. Jednak wciąż wysoki jest odsetek analfabetyzmu, a w niektórych częściach kraju bezrobocie sięga 60%. Brak też jakichkolwiek świadczeń dla ludzi nieposiadających pracy. Zdarza się, że jedna osoba musi utrzymywać nie tylko swoją rodzinę, ale także znajomych, którzy potrzebują materialnego wsparcia. Jedynie w rejonach nadmorskich standard życia jest nieco wyższy z powodu możliwości czerpania dochodów z usług turystycznych czy połowu ryb. Tak więc prawdziwe życie większości Tunezyjczyków ma się nijak do prezentowanych Europejczykom kolorowych broszurek, informujących o najbardziej atrakcyjnych wycieczkach do Tunezji. Nie znajdą oni tam informacji o egzystencji zwykłych ludzi przygniecionych codziennością. Korzystając z ofert biur podróży na pewno nie poznają prawdziwej Tunezji.

W świecie egzotycznych smaków

Miłośnicy pikantnych potraw na pewno nie będą żałowali pobytu w Tunezji, bowiem motywem przewodnim tutejszej kuchni, uważanej za jedną z najostrzejszych na świecie, są przyprawy. Stanowi ona mieszankę wpływów wielu kultur, przede wszystkim śródziemnomorskich i arabskiej. Jednak nie brakuje także elementów rodem z Francji. Korzeni tunezyjskiej kuchni należy doszukiwać się u Berberów – rdzennych mieszkańców północnej części kraju. Odżywiali się oni głównie rybami, mięsem i nabiałem. Te właśni produkty stanowią podstawę dzisiejszych narodowych dań. Oprócz tego ważną częścią każdego posiłku jest pieczywo. Jako dodatek często serwowana jest pikantna pasta, której głównym składnikiem są papryczki chili. Niewątpliwie najbardziej znana tunezyjska potrawa to kuskus. Jest to po prostu kasza, przeważnie gotowana na parze. Danie to podaje się z mięsnym gulaszem lub surówkami. Dominującą rolę w narodowej kuchni odgrywają przyprawy, takie jak: szałwia, kolendra, kminek, tymianek oraz papryka. Wiele potraw jest skrapianych, ogólnie dostępną w tamtym rejonie, oliwą z oliwek. Nieco rzadziej stosuje się sok wyciśnięty ze świeżych pomarańczy lub wodę różaną. Niektóre dania doprawiane są aromatycznym czosnkiem, co dodaje daniom charakteru. Wpływy francuskie widoczne są przede wszystkim w finezyjnych deserach. Także typowe dla Tunezyjczyków bagietki stanowią swego rodzaju zapożyczenie z kuchni francuskiej.

Parki narodowe Tunezji

Powstawanie parków narodowych jest jednym ze sposobów ochrony środowiska naturalnego. Mają za zadanie zapobiegać dewastacji przyrody poprzez ograniczenie ingerencji człowieka w naturalny ekosystem. Tunezja posiada zaledwie kilka zabezpieczonych w ten sposób obszarów. Pierwszym miejscem, jakie przychodzi na myśl jest Park Narodowy Jeziora Aszkal. Sam akwen został wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Znajduje się on w północno-wschodniej części kraju. Magiczna atmosfera tego miejsca nie pozostawia nikogo obojętnym na uroki przyrody. Turyści chętnie odwiedzają okolice jeziora ze względu na malowniczą okolicę. Innym ciekawym miejscem jest Park Narodowy Dżabal asz-Szanabi. Nazwa pochodzi od najwyższego szczytu pasma Gór Tunezyjskich. Jak można zauważyć, obydwa parki powstały w pobliżu interesujących i ważnych geograficznie obiektów. Chronią one najcenniejsze pomniki przyrody. W Tunezji wyróżnić można jeszcze jedno miejsce tego typu. Jest to Park Narodowy Dżabal Bu Hadma. Występuje tu przede wszystkim roślinność sucholubna. Żyją tutaj gatunki zagrożone wymarciem, które nie występują już w innych częściach kraju. Wymagają więc intensywnej ochrony. Wśród nich znajdują się takie okazy, jak: gazela mhorr czy struś północnoafrykański. Niestety postępujące pustynnienie tego obszaru utrudnia prowadzone działania.

Zróżnicowanie etniczne mieszkańców

Ludność zamieszkująca Tunezję składa się w przeważającej części z Arabów. Drugą istniejącą grupę stanowią Berberowie. Są oni uważani za rdzennych mieszkańców Afryki Północnej. Pierwsze ślady ich obecności na tamtych terenach datuje się na czasy starożytności. Przez historyków są charakteryzowani jako nieustępliwi i wojowniczy. Sama nazwa „Berberowie” pochodzi od łacińskiego słowa „barbarus”, oznaczającego ludzi obcych, nieokrzesanych. W dzisiejszych czasach ich życie toczy się w niewielkich plemionach. Za siedzibę obrali sobie przede wszystkim obszary górzyste i stepowe. Obecnie coraz częściej można w Tunezji spotkać Europejczyków, którzy osiedlili się tam na stałe. Stanowią oni nadal bardzo niewielki procent populacji, jednak ich liczba sukcesywnie wzrasta. Inną, współcześnie występującą tu narodowością, są Żydzi. Wielu przedstawicieli wspomnianej nacji wyemigrowało do Tunezji po 1957 r. Obecnie mówi się o dosyć specyficznej strukturze populacji. Mianowicie przeważającą płcią są tu mężczyźni. Po drugie, niewiele poniżej 50% ludności ma mniej niż 15 lat. Jest to więc bardzo młode społeczeństwo. Mimo niejednolitego składu etnicznego państwa, częściej dochodzi tu do konfliktów na tle gospodarczym niż narodowościowym. Nawet ostatnio mieliśmy okazję obserwować protesty, które doprowadziły do obalenia prezydenta Zin el-Abidina Ben Alego.

Sztuka i twórczość artystyczna

Pierwsze przejawy ludzkiej działalności twórczej odnaleźć można już w prehistorii. Właśnie z tego okresu pochodzą najstarsze odnalezione w Tunezji rysunki naskalne. Odkryto tam również ceramikę paleolityczną i mezolityczną. Są to jedne z pierwszych śladów istnienia cywilizacji na tym obszarze. Kulturalne dziedzictwo stanowią także budowle powstałe za czasów Imperium Rzymskiego oraz stworzone przez Fenicjan stele. Również Berberowie, lud wydawałoby się wojowniczy, stworzyli własną kulturę. Rezultaty ich działalności można podziwiać w południowej części kraju. Te świadectwa działalności artystycznej są dowodem na to, że sztuka towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów. Ludzka potrzeba uzewnętrzniania swoich przeżyć i odtwarzania świata zewnętrznego jest mechanizmem wrodzonym. W Tunezji rozwinęła się tak zwana sztuka starochrześcijańska. Jej głównym ośrodkiem była Kartagina. Po najazdach Arabów, w państwie dominującą religią stał się islam. W związku z tym faktem, również sztuka ewoluowała w wiadomym kierunku. Zaczęły powstawać meczety, stanowiące bez wątpienia wspaniałe zabytki sztuki. Posiadały one prostokątne minarety i arkadowe dziedzińce. Także rzemiosło artystyczne Arabów zasługuje na uwagę. Od wieków kultywują oni tradycję, wytwarzając przedmioty metodami przekazywanymi z pokolenia na pokolenie.

Tunezyjscy mistrzowie sportu

Jak chyba w większości państw świata, najbardziej rozpowszechnionym sportem w Tunezji jest piłka nożna. Drużyna narodowa, nazywana „Orłami z Kartaginy”, znajduje się w piłkarskiej czołówce Afryki. Jednak Tunezyjczycy osiągają wysokie wyniki również w innych dyscyplinach. Znakomitym przykładem jest piłka ręczna. Świetnymi rezultatami może tu poszczycić się Wissem Hmam, który na Mistrzostwach Świata w 2005 r. zdobył aż 81 bramek. Również na olimpiadach możemy podziwiać sportowców pochodzących z Tunezji. Jeśli chodzi o igrzyska, kraj ma bardzo długą historię udziału w tym odbywającym się cyklicznie wydarzeniu. Pierwsze uczestnictwo datuje się na III w. p.n.e. Ciekawy jest jednak fakt, że Tunezja nigdy nie brała udziału w zimowych igrzyskach olimpijskich. Jest to spowodowane przede wszystkim warunkami klimatycznymi, które znacznie utrudniają, jeśli nie uniemożliwiają, uprawianie sportów zimowych. Mało znanym jest fakt, że bardzo wielu Tunezyjczyków trenuje rugby. Reprezentacja narodowa kraju znajduje się wśród pierwszych 40 najlepszych drużyn świata. Sportem zainteresowane są także kobiety. Nie osiągają jednak sukcesów porównywalnych z osiągnięciami mężczyzn. Niemniej jednak istnieją żeńskie drużyny piłki nożnej czy ręcznej. Sport towarzyszy ludziom każdej narodowości i kultury. Jest językiem, który rozumieją wszyscy.

Symbole narodowe Tunezji

Każdy naród posiada symbole odróżniające go od pozostałych. Podkreślają one autonomiczność państwa i są powodem do dumy. To poczucie odrębności i wyjątkowości jest dla patriotów motywacją do walki w obronie kraju. Tunezja posiada dwubarwną flagę. Na czerwonym tle znajdują się wpisane w koło półksiężyc i gwiazda. Już sama kolorystyka zasługuje na uwagę. Barwa biała symbolizuje pokój, natomiast czerwona najprawdopodobniej ma przywodzić na myśl krew poległych męczenników. Nieprzypadkowe jest podobieństwo do flagi tureckiej. Stanowi ono odniesienie do historii. Dawniej bowiem terytoria te wchodziły w skład Imperium Osmańskiego. Przedstawione obiekty mają symbolizować zjednoczenie wszystkich muzułmanów. Dodatkowo, pięcioramienna gwiazda oznacza połączenie pięciu filarów islamu. Przyjmuje się, że usytuowany w centrum biały okrąg jest symbolem słońca. Ważne znaczenie dla każdego narodu ma także herb. W przypadku Tunezji jest to tarcza podzielona na trzy części. Widnieją na nim trzy symbole: fenicka galera, lew i waga szalkowa, które oznaczają kolejno: wolność, porządek i sprawiedliwość. Dawniej herb był wielobarwny i zawierał więcej szczegółów. Jednakże zawirowania historyczne sprawiły, że dziś oglądamy go w takiej a nie innej postaci. W związku z redukcją liczby elementów, uproszczona została także symbolika.

Wiza i przepisy celne

Wybierając się na wycieczkę do Tunezji, należy najpierw załatwić kilka spraw urzędowych. Warto zrobić to z pewnym wyprzedzeniem, by nie spotkało nas potem rozczarowanie. Przede wszystkim powinniśmy mieć paszport ważny około 3-4 miesiące dłużej niż data zaplanowanego powrotu. Ponadto warto zadbać, by nie było na nim znać żadnych uszkodzeń, mogących utrudnić odczytanie danych osobowych oraz innych istotnych informacji. Procedura prowadząca do wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości, może być powodem niepotrzebnych nieprzyjemności. Jeżeli nasza podróż będzie trwała mniej niż 90 dni, nie jesteśmy zobligowani do posiadania wizy. Nie jest także wymagany bilet powrotny. Jest to udogodnienie, które niewątpliwie zmniejsza ilość formalności do załatwienia. Kolejną pozytywną stroną jest możliwość wymiany na tunezyjskim lotnisku niewykorzystanych dinarów na inną walutę. Warunkiem jest jednak posiadanie dowodu wymiany dewiz oraz karty pokładowej. Warto również wiedzieć, co można, a czego nie wolno wywozić z Tunezji. Uprawniony jest wywóz jednego litra trunku zawierającego więcej niż 25% alkoholu oraz dwóch litrów poniżej 25%. Można także zabrać ze sobą 400 sztuk wyrobów tytoniowych (cygar lub papierosów). Co ciekawe, istnieją także obostrzenia określające ilość posiadanego sprzętu elektronicznego. Można wywieźć tylko dwa aparaty fotograficzne oraz jedną kamerę.

Wypoczynek w Susie

Susa jest miastem leżącym na wybrzeżu. Miejscowość ta została założona przez Fenicjan około IX w. Jednak wtedy nosiła nazwę Hadrumetum, która była potem jeszcze kilkakrotnie zmieniana. Centrum życia kulturalnego stanowi oczywiście Medyna. Warto wspomnieć o otaczających ją murach, które przyciągają wzrok swoją kunsztownością. W Susie znajdują się także warte odwiedzenia katakumby, czyli podziemne grobowce. Jest to system krzyżujących się, podmiejskich korytarzy, w których znajdują się groby pierwszych chrześcijan. Jednak dla zwiedzających dostępny jest jedynie około stumetrowy ich odcinek. Jest to przede wszystkim miasto otwarte na turystów. Zachęca wielością zabytków i atrakcyjnych przyrodniczo miejsc. Co roku gości tutaj około miliona zwiedzających. Ciepły klimat sprawia, że miasto to jest atrakcyjne dla turystów niemalże przez okrągły rok. W okolicach centrum można znaleźć tanie noclegi. Inaczej jest w pobliżu portu jachtowego, który stanowi jedną z atrakcji turystycznych Tunezji. W jego okolicach hotele i noclegi są bardzo drogie. Interesującym wydaje się być fakt, że zupełnie niedawno, bo w 2004 r., powstał tu uniwersytet. To kolejny krok w kierunku umiędzynarodowienia regionu i odpowiedź na zapotrzebowanie społeczeństwa, które zaczyna dostrzegać wartość wykształcenia. Tunezja staje się coraz bardziej nowoczesna i przyjazna dla innych narodów.

Islam religią panującą

Zdecydowana większość Tunezyjczyków deklaruje się jako muzułmanie sunniccy. Niezwykle rzadko można spotkać wyznawców sufizmu, jednego z odłamów islamu. Inne religie są jeszcze mniej popularne. Członkami kościołów katolickich są głównie imigranci z Europy. Pozostałe wspólnoty chrześcijańskie częściej spotykają się w domach prywatnych. Religia jest ważnym tematem dla ludzi pochodzących z różnych kultur. Trudno jednak o porozumienie między wyznaniami. Często dochodzi do konfliktów, które niekiedy kończą się krwawymi rozruchami. Religia jest niezmiernie trudnym i głębokim tematem. Każda grupa wyznaniowa ma swoje racje i nie potrafi zrozumieć, a często nawet nie chce słuchać, poglądów innych ludzi. Także judaizm współistnieje w Tunezji wraz z innymi systemami wierzeń. Liczba wyznawców wynosi około 1500 osób. Mniejszościom religijnym trudno jest przeciwstawić się w jakikolwiek sposób potężnym grupom muzułmanów. Islam w Tunezji jest głównym wyznaniem, ale zauważalne są różnice między poszczególnymi państwami co do interpretacji prawa zawartego w Koranie. Przykładowo, kraje muzułmańskie na ogół dopuszczają możliwość wielożeństwa, natomiast w Tunezji proceder ten jest zabroniony ze względu na odmienne rozumienie słów zawartych w najważniejszej księdze islamu. Rozbieżności te w przyszłości mogą doprowadzić do kolejnych rozłamów.