1

2

3

4

5

 

Tunezja w sztuce malarskiej

Malarstwo prężnie rozwija się w Tunezji od momentu przybycia Francuzów, którzy spopularyzowali tę dziedzinę sztuki. Tematyką, którą najbardziej upodobali sobie tamtejsi twórcy są sceny z życia codziennego. Malarze przedstawiają wydarzenia kulturalne, takie jak koncerty muzyczne, ale malują także ludzi przesiadujących w kafeteriach czy spacerujących ulicami miast. Znanym artystą tunezyjskim jest Ammar Farhat. Przede wszystkim skupiał się on na ukazywaniu relacji międzyludzkich. Potrafił oddać na płótnie subtelne gesty, przez które postaci na jego obrazach wyrażają emocje. Stosował on jasne, pastelowe barwy, którymi kształtował ludzkie sylwetki. Umiejętność operowania kolorem jest jednym z głównych walorów artysty. Tunezyjski dorobek malarski nie jest jednak zbyt bogaty. Bardziej interesujące wydają się być obrazy twórców obcego pochodzenia, które poruszają tematykę związaną z tym wyjątkowym krajem. Na obrazach jest on często przedstawiany jako miejsce idealne na wakacyjny odpoczynek, zachęcające urokliwymi plażami i malowniczymi uliczkami. W takiej właśnie postaci Tunezja utrwala się w pamięci turystów, którzy spędzili tu udany urlop, odpoczywając w cieniu palm. Zapamiętują oni tylko szczęśliwe momenty, chwile zachwytu nad pięknem przyrody. Mogą nareszcie wyciszyć się i uspokoić myśli.

Rolnictwo jako główna gałąź gospodarki

Rozwój rolnictwa, uzależniony jest od wielu czynników. Jednym z kluczowych są warunki klimatyczne. Aby produkcja rolna była efektywna, należy dostosować ją do dominującej na danym obszarze aury. Z powodu znacznych wahań temperatury, naprzemiennie występujących suszy i powodzi, zbiory mogą być bardzo ubogie lub przeciwnie – niezwykle obfite. W Tunezji przeważającą część upraw stanowi jęczmień i pszenica. Równie znaczącą rolę odgrywają także uprawy drzew morelowych oraz cytrusów. Wymagają one stosunkowo wysokich temperatur, w związku z czym najlepsze warunki do rozwoju maja właśnie w państwach basenu Morza Śródziemnego. Hodowane są tu także migdałowce i granatowce. Te egzotyczne rośliny stanowią obiekt pożądania nie tylko tubylców, ale również kupców zagranicznych. Głównym towarem eksportowym są jednak oliwki. Bywają one nazywane zielonym skarbem Tunezji. Dla wielu mieszkańców uprawa tych właśnie owoców jest jedynym źródłem utrzymania. Już w dalekiej przeszłości oliwki stały się dla ludzi wartościowym towarem. Za panowania Rzymian, oliwa była paliwem napędzającym maszyny, stanowiła znakomite źródło ciepła i światła. W związku z dominacją upraw oliwki nad innymi roślinami, stała się ona symbolem płodności. W niektórych rejonach otaczana była czcią na wzór mitologicznego Bachusa. Dzisiaj oliwa z oliwek jest jednym z głównych składników tunezyjskich potraw.

Tradycja świadectwem odrębności kulturowej

Tradycje są ważną częścią ludzkiej mentalności. Dorastając w danym środowisku, przejmujemy je od poprzednich pokoleń. Być może nie jesteśmy nawet w stanie funkcjonować nie odwołując się do tradycji. Każdy region świata posiada swoje własne historycznie ukształtowane obrzędy. Tunezja nie należy do wyjątków. Także tu znajdujemy charakterystyczne stroje, tańce i schematy zachowań. Szacunek dla tradycji Tunezyjczycy wyrażają m.in. przy pomocy ubioru. Typowym nakryciem głowy, noszonym przez mężczyzn była Chechia. Obecnie wytwarzane są także damskie fasony, a nawet eksportuje się je za granicę. Niebagatelną rolę pełni taniec. Jednym z charakterystycznych dla tego regionu odmian jest Raqs al Juzur. Do jego wykonania niezbędne są rekwizyty w postaci naczyń ceramicznych wypełnionych wodą. Należy umieścić się je na głowie i balansować biodrami. Ciekawe obrzędy łączą się z tradycjami weselnymi. Jedną z intrygujących praktyk jest umieszczanie zapalonej świecy w oknie podczas nocy poślubnej. Ma to być znak, że kobieta była dotąd dziewicą. Również tradycja wieczoru panieńskiego znacznie odbiega od znanego nam modelu. W Tunezji znany jest pod nazwą Henna, ponieważ w trakcie przyjęcia, na ciele panny młodej, przy pomocy tego właśnie barwnika, malowane są dekoracyjne wzory. Ozdoby te powstają na rękach i nogach przyszłej małżonki.

Święte miasto Kairuan

Można śmiało powiedzieć, że Kairuan jest czwartym świętym miastem islamu. Miasto zostało założone w 670 r. przez Arabów. Funkcjonuje tam ponad 100 meczetów. Najbardziej znane są Meczet Trzech Drzwi i Meczet Cyrulika. Jednak wydaje się, że najważniejszą świątynię stanowi Wielki Meczet. Jest to cel pielgrzymek muzułmanów i miejsce często odwiedzane przez turystów. Budowla ta znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Stanowi więc zabytek sztuki oraz dziedzictwo kulturalne w skali międzynarodowej. Jest to także obiekt interesujący ze względów architektonicznych. Filary wspierające dach, pochodzą z byłych miast rzymskich, które znajdowały się na terytorium północnej Afryki. Zgodnie z wierzeniami wyznawców islamu, pielgrzymkę do Mekki można niejako zastąpić siedmioma wędrówkami do Kairuan. Poza religijnymi aspektami, miasto posiada także stronę czysto społeczną. Toczy się tu zwyczajne, codzienne życie. Tradycyjnym zajęciem, kontynuowanym od pokoleń, jest tkanie dywanów. Znajduje się tu również muzeum, gdzie można podziwiać efekty pracy tkaczy. W Kairuan można również obejrzeć pomnik „ku czci” narodowej tunezyjskiej potrawy, jaką jest kuskus. Ta ekscentryczna statua została wpisana do księgi rekordów Guinnessa. Miasto stanowi ciekawe miejsce nie tylko dla miłośników sztuki, ale także zwykłych zjadaczy chleba. Każdy znajdzie tu coś dla siebie.

Kobiety świata islamu

W krajach arabskich, jakim niewątpliwie jest Tunezja, kobiety mają ograniczone prawa. Cechą charakterystyczną jest ich strój. Są one zobligowane do noszenia długich, zakrywających całe ciało sukni. Dla mężczyzny najważniejszymi osobami są ojciec i matka, nie zaś żona. Jest ona raczej życiową partnerką. Jej zadaniem jest wychowywanie dzieci. Islam zakłada tradycyjny podział obowiązków. Kobieta powinna zajmować się domem, a mężczyzna zarabiać na utrzymanie rodziny. Ten model odchodzi już jednak w zapomnienie. Tunezyjskie kobiety stają się coraz bardziej samodzielne. Zaczynają dostrzegać wartość wykształcenia i pracy. Zmiany zachodzą we wszystkich dziedzinach życia: w aspekcie społecznym, religijnym i kulturalnym. Zjawisko to można wiązać z przemianami, jakie zachodzą na całym świecie. Ludzie coraz bardziej otwierają się na to, co nowe, stają się tolerancyjni. Następuje proces globalizacji, który prowadzi do ujednolicenia i unifikacji narodów. Zwiększają się możliwości komunikacji między poszczególnymi państwami, powstają nowe organizacje międzynarodowe. Skutkiem tego typu zjawisk jest przenikanie się różnych kultur. Praktycznie nie istnieją już cywilizowane kraje, nie kontaktujące się w jakikolwiek sposób z innymi. Dlatego też niegdyś istniejące restrykcje dotyczące chociażby ubioru arabskich kobiet, odchodzą w zapomnienie.

Rozwój turystyki zagranicznej

Tunezja stanowi jedno z najchętniej odwiedzanych państw obszaru śródziemnomorskiego. Czynnikami warunkującymi dynamiczny rozwój turystyki jest m.in. sprzyjający klimat. Dostęp do morza i słoneczne, piaszczyste plaże niewątpliwie stanowią zachętę dla obcokrajowców. Odwiedzający mogą także liczyć na gościnność mieszkańców i dostatek wartych zobaczenia zabytków. Tunezja posiada cztery główne rejony turystyczne: Susa-Al-Munastir, Dżarba-Zarzis, Hammamat-Nabul oraz Tunis wraz z okolicą. Ciekawą historię posiada trzeci wspomniany obszar. Początkowo był on niewielką rybacką wioską, lecz z czasem ewoluował w ogromny kompleks turystyczny. Równie ważnym i chętnie odwiedzanym ośrodkiem jest Tunis. Centralnym punkt miasta stanowi Medyna – miejsce, wokół którego skupia się życie stolicy. Znajdują się tu liczne łaźnie i restauracje. Na placach targowych kwitnie handel, a turyści chętnie korzystają z możliwości nabycia orientalnych pamiątek. Jednak największą nagrodą jest dla nich wspomnienie przebywania w wyjątkowym miejscu, poznania innej kultury i zwiedzenia nietypowych miejsc. Również sieć komunikacyjna jest w Tunezji stosunkowo dobrze rozwinięta, co ułatwia podróżowanie. Zaplecze noclegowe stanowią przede wszystkim hotele, często o bardzo wysokim standardzie. W związku z nieustannym rozwojem turystyki, ich liczba wciąż wzrasta.

Klimat i zasoby wodne

Na klimat Tunezji wpływ mają przede wszystkim jej położenie oraz ukształtowanie powierzchni. W północnej części kraju panuje klimat podzwrotnikowy śródziemnomorski, podczas gdy na południu dominuje zwrotnikowy suchy. Najlepszą pora na urlop w Tunezji jest okres od maja do października. Pogoda jest przyjazna, szczególnie dla Europejczyków, którym zależy na udanym urlopie w „ciepłych krajach”. Jednak zimą odczuć można zmienność temperatur. Jest to spowodowane napływami wilgotnych mas powietrza znad morza. Często zatem padają obfite deszcze. Latem pogodę determinują suche wiatry z południa. Jednakże pomimo tych zawirowań pogodowych, przez większą część roku Tunezja zachęca turystów piękną aurą. Ze względu na dostęp do morza, jest to doskonałe miejsce na wakacje. Występują tu także rzeki okresowe. Właściwie można powiedzieć, że stanowią one przeważającą część zasobów wodnych Tunezji. Potrzebny jest ulewny deszcz, aby na co dzień wyschnięte koryta rzeczne, zapełniły się wodą. Można wyróżnić tylko jedną stałą rzekę przepływającą przez Tunezję – Wadi Madżarda. Jej długość wynosi 460 km. Ciekawym wydaje się być fakt, że na obszarze państwa istnieją rejony, na których już od bardzo dawna nie padały deszcze. Są to obszary należące do największej pustyni świata- Sahary. Ten ewenement nie jest jednak odosobnionym przypadkiem w skali światowej.

Kraj o bogatej historii

Pierwsze tunezyjskie miasta powstały już około XII wieku p.n.e. Miało to miejsce w czasach, gdy Fenicjanie zakładali swe placówki handlowe w Afryce. Jednymi z najwcześniejszych miast były Utyka, Kartagina i Susa. Właśnie Kartagina, która powstała z inicjatywy fenickiej księżniczki Dydony, w niedługim czasie zyskała rangę najważniejszego ośrodka handlu śródziemnomorskiego. Wojny punickie spowodowały, że w okresie rzymskim stała się ona rolniczym zapleczem Imperium. Ważnym historycznie faktem jest powstanie pierwszego w Afryce miasta islamskiego – Kairuanu. Stało się to za sprawą Arabów, którzy w 670 r. zdobyli Afrykę Północną. Jednakże w XVI w. Tunezja znów stała się terenem spornym. Tym razem rywalizowały o nią Hiszpania i Turcja. Ta ostatnia zwyciężyła i utworzyła na nowo zdobytych terenach swoją prowincję. W wieku XIX nastąpiła swego rodzaju europeizacja Tunezji, która w wyniku decyzji podjętych na kongresie berlińskim została objęta protektoratem Francji. Burzliwe czasy II wojny światowej niosły za sobą kolejne zmiany. W 1956 r. ogłoszono niepodległość, a rok później kraj stał się republiką. Obecna wysoka pozycja Tunezji wśród krajów świata arabskiego spowodowana jest istnieniem tam takich instytucji, jak Organizacja Wyzwolenia Palestyny czy Liga Arabska. Jest to jedno z najstarszych państw świata, mogące poszczycić się bogatą historią.

Przemysł i towary eksportowe

Głównymi surowcami eksportowanymi przez Tunezję są ropa naftowa i gaz ziemny. Dawniej na szeroką skalę wydobywane były rudy ołowiu i żelaza. Jednak obecnie eksploatacja tych złóż zmalała z powodu wyczerpywania się zasobów. Najlepiej rozwija się tu przemysł lekki, chemiczny oraz materiałów budowlanych. Kraj wciąż się rozwija i dąży do unowocześnienia. Wzrasta zainteresowanie nowymi gałęziami przemysłu, takimi jak elektrotechniczny i elektroniczny. Widoczna jest jednak niechęć większości społeczeństwa do wprowadzania zmian. W związku z tym dominującą rolę nadal odgrywają przedsiębiorstwa manufakturowe. Ważną część działalności wytwórczej stanowi rzemieślnictwo. Jest ono świadectwem przeszłości. Obecnie funkcjonuje jednak przede wszystkim w charakterze atrakcji turystycznej, pełniąc jednocześnie rolę usługową. Tradycyjna produkcja dywanów czy wyrobów ceramicznych zaspokaja zarówno potrzeby estetyczne, jak i praktyczne. Sprzedaż pamiątek jest głównym źródłem dochodu dla znacznej części Tunezyjczyków. W latach 80. XX w. wprowadzono w życie program zmian w strukturze gospodarki. Był on wspierany przez takie organizacje, jak Bank Światowy oraz Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Podjęta inicjatywa miała na celu ograniczenie ingerencji państwa w kształtowanie się cen rynkowych oraz stopniową prywatyzację państwowych przedsiębiorstw.

Fauna i flora Tunezji

W północnej części kraju dominuje roślinność charakterystyczna dla strefy podzwrotnikowej. Najczęściej spotykanymi okazami są więc wiecznie zielone drzewa i krzewy. Typowe dla tego obszaru rośliny to między innymi topole, akacje, dzikie róże czy wrzos. Wędrując szlakami górskimi możemy napotkać tuje numidzkie, a w rejonach stepowych i półpustynnych trawy, byliny i krzewy. Tunezja nie bez powodu nazywana jest krajem egzotycznym. Oprócz wymienionych wcześniej okazów, występują tu bowiem takie gatunki, jak: karłowate głożyny, prawoślazy czy pistacje. Nie należy zapominać o strefach przejściowych między obszarami pustynnymi a stepami. Występuje tam tamaryszek, który potrafi przetrwać w trudnych warunkach klimatycznych, a jednocześnie zachwyca swym delikatnym, różowym kwieciem. Krajobraz pustynny urozmaicają porosty oraz kolczaste krzewy. Istnienie ogromnej rozmaitości gatunków roślin świadczy o niezwykłym bogactwie tunezyjskiego ekosystemu. Zdecydowanie mniej zróżnicowana jest tutejsza fauna. Głównymi przedstawicielami świata zwierzęcego są, występujące na północy, pantery, jelenie oraz dziki. Niektóre gatunki zostały objęte ochroną. Najbardziej reprezentatywną częścią tunezyjskiej fauny są ptaki. Warto wymienić najciekawszych przedstawicieli, jakimi niewątpliwie są niebieski szpak i skowronek saharyjski.